Grounding (ugruntowanie odpowiedzi)
Definicja
Grounding to technika, w której model odpowiada na podstawie wskazanych źródeł, a nie tylko „z pamięci modelu”.
Co to w zasadzie jest?
- Chodzi o to, by odpowiedź miała „podparcie” w dokumentach.
- Model dostaje fragmenty tekstu i ma się na nich oprzeć.
- Dzięki temu łatwiej ograniczyć halucynacje i podać cytaty.
Praktyczne zastosowania (konkretne scenariusze)
Scenariusz 1: Komunikat do klientów z regulaminy
- Cel: komunikat do klientów z regulaminy.
- Wejście: regulamin.
- Kroki: wybierz fragmenty → generuj → dodaj cytaty.
- Rezultat: czytelny komunikat.
- Zabezpieczenie: weryfikacja prawnika.
Scenariusz 2: Odpowiedź na zgłoszenie o informację
- Cel: odpowiedź na zgłoszenie o informację.
- Wejście: procedura + wzór.
- Kroki: RAG → odpowiedź → źródła.
- Rezultat: spójna odpowiedź.
- Zabezpieczenie: usunięcie PII.
Scenariusz 3: Streszczenie regulaminu
- Cel: streszczenie regulaminu.
- Wejście: regulamin.
- Kroki: grounding → plain language.
- Rezultat: skrót z odnośnikami.
- Zabezpieczenie: brak zmian sensu.
Typowe błędy i pułapki
- Podanie źródeł nie na temat.
- Brak cytowania fragmentów (tylko „link ogólny”).
- Mieszanie wersji dokumentów.
Ryzyka i jak je ograniczać
Ryzyko 1: Błędne źródła
- Ryzyko: Błędne źródła: zły dokument w bazie.
- Jak ograniczać: whitelist + wersjonowanie.
Ryzyko 2: Nadinterpretacja
- Ryzyko: Nadinterpretacja: model dopowiada.
- Jak ograniczać: polecenie: „tylko na podstawie cytatów”.
Ryzyko 3: Ukryte wstrzyknięcia
- Ryzyko: Ukryte wstrzyknięcia: złośliwy fragment w źródle.
- Jak ograniczać: skan + review.
Checklista “zanim użyjesz”
- Czy źródła są oficjalne i aktualne?
- Czy odpowiedź zawiera cytaty/linki?
- Czy w treści nie ma dopowiedzeń poza źródłem?
- Czy wersje dokumentów są zgodne?
- Czy jest akceptacja człowieka?
Diagram
flowchart LR
A[Pytanie]
B[Dobór źródeł]
C[Model]
D[Odpowiedź oparta na źródłach]
E[Cytaty]
A --> B --> C --> D --> E
Diagram pokazuje, że grounding polega na osadzeniu odpowiedzi w konkretnych materiałach źródłowych.
Dalsza lektura
- NIST AI RMF.
- OWASP LLM Top 10 (RAG i prompt injection).
- Materiały o zarządzaniu jakością informacji.
Miejsce w mapie
- Grounding → ogranicza: Halucynacje
- Grounding → współpracuje z: RAG
- Grounding → wymaga: Cytowanie źródeł